Bel gratis : 0800- ACTIMIN (0800 - 2284646) - Email info@actimin.nl

Natuurgras gaat langer mee en zorgt voor meer speeluren en langere levensduur

Bron: Sport & Life! November 2018

De samenwerkende betaald voetbalorganidsaties (verenigd in de ECV) besloten media november dat er een bonus van drieënhalve ton wordt uitgekeerd als clubs uit de eredivisie niet op kunstgras spelen.

Voormalig proefvoetballer Ernest Faber, tegenwoordig jeugdtrainer van zijn oude club PSV, vertelde op ConGRAS dat internationale toppers niet in de Nederlandse competitie willen voetballen, vanwege het blessure gevaar bij kunstgras. En dan hebben wij het nog niet eens over de mogelijke gezondheidsrisico’s van  kunstgras.

Reden genoeg dus om over natuurgras te praten, zeker als een manier bestaat om de kwaliteit van intensief gebruikte sportvelden een seizoen lang te handhaven en de onderhoudskosten te verlagen.

Mineralogie nodig voor opbouw stabiele humus

Bron: Akkerwijzer.nl, zondag 28-01-2018
Door: Jorg Tönjes

De gedachte dat humus bestaat uit de minst verteerbare delen van organische stof moet op de schop. Humus is geen hardnekkige organische stof. Humus is een reeds door het bodemleven omgezette vorm van organische verbindingen. Voor het ontstaan van een stabiele humus zijn drie factoren nodig: mineralen in de geologische zin van het woord, bodemleven en organische stof. Volgens zelfstandig landbouwadviseur Bert Carpay geeft dit nieuwe inzicht kansen voor boer en tuinder om meer humus in hun bodems op te bouwen.

Carpay deed zijn verhaal op de BioBeurs 2018. Volgens hem pleiten nieuwe inzichten, die in de afgelopen jaren in wetenschappelijke studies aangetoond zijn, voor meer aandacht geven aan het aanvullen van de minerale voorraden in de bodems met andere dan de hoofdelementen die nu meestal in (kunst)mest toegediend worden. „De landbouw moet rekening houden met veel meer dan alleen de hoofdelementen”, zegt hij.

Mineralen in de geologische zin van het woord zijn gesteenten. In de landbouw wordt met de term mineralen vaak verwezen naar de scheikundige elementen. Volgens Carpay lijken geologische mineralen in samenstelling sterk op elkaar. Ze bevatten een compleet pallet aan scheikundige elementen behalve stikstof, zuurstof, koolstof en waterstof. Die elementen betrekt het plantenleven uit de lucht of uit reeds gevormde organische stof.

Slijt
In bodems die lang intensief gebruikt zijn door de landbouw raakt de voorraad gemakkelijk toegankelijke elementen uitgeput. Aanvullen met vulkanische gesteentemelen is dan een optie en het loont volgens Carpay dus voor de humusopbouw. Niet alle geologische mineralen zijn hetzelfde in werkzaamheid. Het ene mineraal geeft makkelijker zijn elementen vrij dan het andere.

In natuurgebieden werken beheerders steeds vaker met gesteentemelen als onderdeel van het herstel van mineralogisch verschraalde bodems. De microbiologie kan dan met behulp van organische zuren elementen vrijmaken die de plantengroei nodig heeft. Experimenten in natuurgebieden laten zien dat een plant als wilde tijm weer terugkeert. In de landbouw ervoer Carpay dat opbrengsten van uien hoger uitkwamen door de inzet van het mineraal bentoniet.

Rol van humus
Humus is van belang voor verschillende bodemfuncties. Het buffert water en nutriënten, beide van belang voor een stabiele gewasproductie. Stabiele humus blijkt vooral te groeien door de actieve rol van de bodembiologie. Die zet minerale voeding uit de bodem en suikers uit de plantenwortels om in stabiele humus.

Om het proces van humusopbouw te versterken verwacht Carpay dat terughoudendheid met chemie, voldoende biologische grondstoffen en organische stof en gematigd gebruik van drijfmest van belang zijn. Herstel van de geologische mineralogie met vulkanische en metamorfe gesteenten, zeolieten en klei kunnen de telers daarbij van dienst zijn. Bij inzet van gesteentemelen raadt Carpay de telers aan die gesteentes te kiezen die een kristalstructuur hebben waar de elementen gemakkelijk uit vrij komen. „In Amerika en Canada bestaan labs die dat voor je kunnen analyseren. Het percentage verweerbare mineralen is van belang. Dat is belangrijke kennis bij de keuze van geschikte steenmelen.”

Akkerwijzer.nl 28-01-2018

De spoeling wordt dun

Ekoland – januari 2018
Door: Bert Carpay

Gebruikelijke bemesting vult lang niet alle elementen aan die uit de bodem verdwijnen.

Silicaatmineralen bevatten alle (sporen)elementen die microbiologie, plant, dier en mens nodig hebben om zich gezond te ontwikkelen en optimaal te functioneren. Uitzonderingen zijn koolstof, zuurstof, stikstof en waterstof. Silicaatmineralen verweren. Dit heeft gevolgen voor de bodemvruchtbaarheid.

De spoeling wordt dun - Artikel Ekoland

Steenmeel: de ruggengraat voor een vitale bodem

De Peinder in Hazerswoude verbetert de bodem van natuurgrassportvelden met steenmeel. Dit is een duurzame, milieuvriendelijke en langer werkende oplossing voor het onderhoud van sportvelden. Timo Laan, projectleider sport van De Peinder, werkt er al vier jaar mee. Wat is steenmeel eigenlijk?

Wat is steenmeel en waarom passen we het toe?

Vulkanisch gesteentemeel, ofwel kortweg gesteentemeel of steenmeel, is een fijngemalen gesteente dat afkomstig is uit bergachtige gebieden, zoals het Harzgebergte in Duitsland. “Gesteentemeel is vermalen onaangetast, ofwel onverweerd gesteente. Hierdoor zit het vol met mineralen die vrijkomen wanneer gesteentemeel in de bodem wordt aangebracht. De bodem wordt vervolgens vruchtbaarder omdat gesteentemeel de opname van voedingsstoffen verbetert”, legt Timo uit. “Ideaal voor het onderhoud van sportvelden.”

De functie van bodemmineralen

Bodemvruchtbaarheidsdeskundigen hebben lang verondersteld dat er eindeloos op de bodem kan worden geteeld omdat het een inert materiaal zou zijn. Ze dachten dat een goede bemestingsstrategie en goed bodembeheer zou kunnen volstaan. Dit bleek echter niet zo te zijn. Ze gingen eraan voorbij dat bodemmineralen een kapstok vormen voor tal van processen in de bodem. Bodemmineralen en bodemleven zijn de ruggengraat van een vitale bodem.

Andere bemestingsoplossingen

Vanwege deze onjuiste inschatting gebruikte men kunstmest om gewassen beter te laten groeien. Deze bemestingsvorm zorgde er echter voor dat de bodem verzuurde. Steeds meer bodemmineralen werden hierdoor afgebroken waardoor de bodem steeds ongezonder werd. Toen dit aan het licht kwam ging de landbouw over op andere bemestingsoplossingen, waaronder steenmeel. Hierdoor is de Nederlandse bodem voor een gedeelte gerepareerd. Sportvelden worden jaar in, jaar uit nog steeds bemest met kunstmest. De Peinder heeft hier verandering in gebracht door bij een aantal sportvelden steenmeel te gebruiken.

Duurzamer en effectiever

Zoals bovengenoemd vult steenmeel de actieve mineralen aan die door onder andere kunstmest zijn verdwenen. Gesteentemeelbemesting stimuleert het bodemleven, stabiliseert de organische stof, versterkt de lange termijn levering van alle nutriënten (behalve stikstof) en verhoogt structureel de nutriëntenuitwisselingscapaciteit van de bodem. Bemesting met steenmeel sluit zeer goed aan bij de wens om het sportveldenbeheer duurzamer en effectiever te maken.

Timo: “Wij werken samen met Carpay Advies en Biogeoloog om de duurzame oplossing gesteentemeel zoveel mogelijk op de markt te brengen.”

Verschillende soorten steenmeel

Er zijn verschillende soorten steenmeel. Als eerste moet bepaald worden welke soort steentemeel, ofwel welke mineralen, het betreffende grasveld nodig heeft. “Op dit moment gebruiken we vooral het gesteentemeel Actionine en Actimin BT. Dit is ons aangeraden door adviesbureaus die voor ons de bodem van het grasveld nauwkeurig analyseren”, aldus Timo.

Adviesbureaus gesteentemeel

“Wij werken samen met Carpay Advies en Biogeoloog om de duurzame oplossing gesteentemeel zoveel mogelijk op de markt te brengen”, zegt Timo. Carpay Advies en Biogeoloog houden zich bezig met onderzoek naar gesteentemeel en het promoten ervan. Carpay Advies is een adviesbureau dat de bewerking en gebruik van de bodem duurzamer wil maken. Biogeoloog is eveneens een adviesbureau en houdt zich bezig met maatwerkoplossingen voor werkvelden in de geologie, biologie, landbouw en milieu. Samen met hen heeft De Peinder al een aantal projecten met steenmeel gerealiseerd.

http://www.depeinder.nl/k/n70/news/view/516/451/steenmeel-de-ruggengraat-voor-een-vitale-bodem.html

Een aardappelplant is vergelijkbaar met het menselijk lichaam

Bron: Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen – nummer 3 – september 2017

Vulkanisch gesteentemeel als bodemverbeteraar. Een methode die langzaam maar zeker aan populariteit wint, maar ook een manier die op de lange termijn pas écht gaat lonen. Mulder Agro uit  Kollumerzwaag en Gebr. Eckhardt uit het Groningse Sellingen proberen – na de melkveesector – de akkerbouw te overtuigen van de werking van het steenmeelproduct Actimin, dat door kalkmeststoffen-importeur Vitasol wordt aangeboden. Actimin als bodemverbeteraar wint mede hierdoor vooral in Noordoost-Nederland aan terrein. Akkerbouwers Feije Dijksterhuis (Drenthe) en Gerko Kaput (Groningen) boeken goede resultaten en “geloven in het verhaal achter het product.”

2017 sept Akkerbouwkrant #03 Innovatie en Ondern p28-29 v1

Landbouwgrond raakt uitgeput

Bron: Leeuwarder Courant – 8 september 2017
Door: Dick Offringa

Veel landbouwgronden raken uitgeput door een tekort aan mineralen. Het probleem wordt breed onderschat omdat hier geen oog voor is, stelt Bert Carpay na afloop van het zogeheten steenmeelproject in de Gronings – Drentse Veenkoloniën.

De uitputting van mineralen(bepaalde zand- en kleideeltjes) in de Nederlandse bodem zou een grote zorg voor de landbouw moeten zijn. Ook de consument zou zich zorgen maken als deze op de hoogte was van het verlies aan voedingswaarde van veel van ons dagelijks voedsel, stelt Bert Carpay (64) van het gelijknamige adviesbureau in Huissen. “Wat niet meer aan nutrienten en sporenelementen in de bodem zit, zit ook niet in het voer voor dieren en niet in voedsel voor menselijke consumptie”.

Afgelopen jaar heeft Carpay met financiering van LTO Noord Fondsen bij twee bedrijven op vier percelen onderzoek laten doen naar het effect van steenmeel – gemalen vulkanische gesteente dat nagenoeg alle (sporen-)elementen bevat die gewassen, dieren en mensen nodig hebben – op de opbrengst en de kwaliteit van het gewas. Daarbij verbaasde het hem dat de onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR), die het onderzoek monitorden, geen enkele kennis van mineralogie hebben. “In ieder geval gebruiken ze die kennis niet”.
Mineralen in onze bodem zijn aangevoerd door overstromende rivieren of door verpulvering van rotsen tijdens ijstijden. Onderzoek leert dat de mineralenvoorraad langzaam maar naar zeker uitgeput raakt. “Verlies aan humus, het ontstaan van tekorten aan sporenelementen en structuurverlies zijn belangrijke signalen die direct gerelateerd zijn aan het verdwijnen van mineralen uit de bodem. Deze problemen zullen verergeren als maatregelen uitblijven”, schrijft Carpay in zijn onderzoeksverslag aan LTO Noord. Hij roep WUR daarin op hier aandacht aan te schenken. “Niets doen is ronduit schadelijk voor de landbouw”.

Onderzoek Veenkoloniën legt verschil in inzicht bloot

De daling van het mineralengehalte is deels het gevolg van het natuurlijke proces van verwering. De hoge productiviteit die de landbouw nastreeft, eist echter ook zijn tol. De afbraak is versneld door verzuring van de bodem door het gebruik van kunstmest en drijfmest en in het algemeen door de verbranding van fossiele brandstoffen, aldus Carpay. Met gangbare meststoffen kan de mineralogische schade niet worden hersteld, stelt hij. Carpay: “Nieuwe inzichten op wetenschappelijk gebied tonen aan dat we aan de vooravond staan van een nieuw agrarisch systeem”.
Het toevoegen van steenmeel behoort tot de nieuwe werkwijze om de bodem te verbeteren. De samenstelling van steenmeel verschilt per mijngebied. Daardoor is hun werking in de bodem verschillend en laten de verschillende steenmeelproducten verschillende resultaten zien. Die constatering heeft geleid tot verschil van inzicht met WUR bij de monitoring van de vier percelen. “De onderzoekers van de WUR hebben alle resultaten op een hoop gegooid terwijl het geheel verschillende producten zijn. Alsof je het opbrengen van stikstofkunstmest en kaliumkunstmest als dezelfde behandeling beschouwt. Door die middeling laat WUR zien dat ze de functie en werking van steenmeel (nog) niet begrijpen. Ik vind dit schokkend”, aldus Carpay, “omdat het de
landbouw schaadt”.

Het voor de regio meest geschikte steenmeel biedt zicht op een hogere opbrengst en een hogere kwaliteit, aldus Carpay. “Het zetmeelgehalte in aardappelen op de proefvelden is hoger, de planten zijn sterker en minder gevoelig voor droogte en ziektes. Daardoor zijn op termijn minder chemische bestrijdingsmiddelen nodig. Zodra het bodembeheer is geoptimaliseerd op het gebied van mineralogie en bodemleven wegen de extra inkomsten ruimschoots op tegen de kosten van duurzaam bodembeheer”.
Alhoewel gefinancierd met landbouwgeld is het de vraag of en hoe de sector dit onderwerp zal oppakken. LTO Noord heeft toegezegd het verslag aan alle relevante vakgroepen toe te zenden. “Het is afwachten of het daadwerkelijk op de agenda komt”.
Carpay rekent niet meteen op applaus. Om ander bodembeheer te realiseren, zullen wetenschappers moeten toegeven dat ze lange tijd een belangrijk aspect van de bodemvruchtbaarheid over het hoofd hebben gezien. Ook verwacht hij verzet uit de kunstmest- en kalkindustrie omdat zij de vraag naar hun producten zullen zien teruglopen.
De proef in de veenkoloniën was kleinschalig. Carpay hoopt dat er een grootschaliger onderzoek naar de toepassing van steenmeel komt dat de landbouw zal overtuigen dat het anders en beter kan.

2017 sept Leeuwarder Courant

Ernstige zorg over vruchtbaarheid bodem en schade voor landbouw door uitputting mineralen

Bron: AkkerbouwActueel – 1 september 2017

Landbouwgronden in Nederland dreigen op grote schaal uitgeput te raken. Dit doordat essentiële mineralen en sporenelementen niet worden aangevuld. “Het verlies daarvan wordt niet opgemerkt in standaardonderzoek. Wij maken ons ernstig zorgen over de bodemvruchtbaarheid op lange termijn”, stelt agrarisch adviesbureau Carpay naar aanleiding van onderzoek van 2013 tot 2016 met gesteentemeel in de Drents-Groningse Veenkoloniën en Westerwolde. Wageningen University & Research monitorde hierbij meerdere percelen in 2016 in opdracht van Carpay Advies, met financiering van LTO Noord Fondsen.

Problemen met de bodem hebben veelal een relatie met de afnemende mineralogische vitaliteit van de bodem. Voor veel onderzoekers en adviseurs binnen de landbouw is dit nieuw. Omdat de mineralogische uitputting van de bodem een doorgaand proces is, zal dit een toenemende negatieve doorwerking hebben op kwaliteit en opbrengst in de landbouw. “Integratie van mineralogische kennis in de landbouw verdient de hoogste prioriteit”, zegt Bert Carpay van Carpay Advies. “Want de landbouw loopt toenemende schade op doordat mineralogische kennis niet in de praktijk wordt toegepast.”

Uitputting van mineralen

Mineralen zijn onmisbaar voor een vruchtbare bodem. Bepaalde zand- en kleideeltjes in de bodem zorgen ervoor dat delta’s tot de vruchtbaarste gebieden ter wereld behoren. Vroeger voerden rivieren en zeeën deze mineralen continu aan, maar sinds we dijken hebben is deze aanvoer afgesneden. Het gevolg is dat de bodem uitput, hoe veel bemesting er ook wordt toegepast.

Steenmeel gebruiken

“Toepassing van steenmeel roept dit proces een halt toe”, weet Carpay op basis van genoemd onderzoek. “De wetenschappelijke kennis op het vlak van mineralogie laat er geen twijfel over bestaan dat dit nodig is voor herstel van de mineralogische vitaliteit van de bodem.” En ook zeker niet onbelangrijk: steenmeel draagt bij aan een goede ontwikkeling van het bodemleven. Om het bodemleven te stimuleren adviseert Carpay bovendien: “Vervang chemische middelen waar mogelijk door biologische en wees terughoudend met het toepassen van drijfmest. Mineralen en bodembiologie zijn basisvoorwaarden voor behoud en herstel van bodemvruchtbaarheid.”

Onderzoek

Tijdens het onderzoek in Groningen en Drenthe werden akkers voorzien van stroken met verschillende soorten steenmeel. Vervolgens werden kwaliteit en kwantiteit van opbrengsten bij verschillende soorten gesteentemeel en stroken die niet waren voorzien van steenmeel met elkaar vergeleken. “De verschillen in mineralogische samenstelling van diverse soorten steenmeel leverde grote verschillen op in de resultaten qua opbrengst, zowel de hoeveelheid opbrengst als kwaliteit, bijvoorbeeld de voederwaarde.”

Oorzaken van verschillen

Carpay legt uit hoe deze verschillen ontstaan: “De oorzaak van de uiteenlopende prestaties ligt in het feit dat uit dezelfde chemische elementen geheel verschillende mineralen opgebouwd kunnen worden met zeer diverse structuren. Deze structuren bezitten andere chemische en fysische kenmerken met uiteenlopende eigenschappen en functies in het bodemmilieu. Zo creëert elk mineraal onder meer een ander milieu voor het microleven in de bodem.”

Mineralogie

“Mineralen in de bodem hebben voor bemestingsdeskundigen vaak zeer verrassende effecten”, licht Carpay toe. “Gesteentemeel doet vaak iets heel anders dan onderzoekers en adviseurs verwachten. Soms zelfs precies het tegenovergestelde. Het positieve effect is zeker bij deskundig gebruik. En het is daarbij van groot belang de mineralogie van de bodem en gesteentemelen te begrijpen om de waarde voor bodemvruchtbaarheid te kunnen beoordelen. Onderzoek met integratie van mineralogische kennis is hiervoor onontbeerlijk.”

De notitie met resultaten van 4 jaar praktijkonderzoek in de Gronings-Drentse Veenkoloniën en Westerwolde zijn te downloaden via http://www.steenmeel.info/Notitie_LTO.pdf.

Gesteentemeel op natuurgrassportvelden

Bron: Sport & Life!, Mei 2017

Actimin Gesteentemeel geleverd bij de Gemeente Velsen

Vulkanisch gesteentemeel herstelt de natuurlijke mineraalbalans in de bodem en die eigenschap biedt zeer interessante mogelijkheden voor duurzaam beheer van natuurgrassportvelden, zo blijkt uit een revolutionaire proef met steenmeel in de Noord-Hollandse gemeente Velsen.

Natuurgrassportvelden hebben bij veel sportliefhebbers de voorkeur boven kunstgrasvelden. Natuurlijk gras heeft eigenschappen die met kunstgras wel nagebootst worden, maar die op een aantal cruciale punten niet vergelijkbaar zijn. Dit zijn met name de natuurlijke beleving, het gevoel, de geur, de frisheid en de spelmogelijkheden, vooral wat slidings aangaat. Dit staat nog los van de mogelijke consequenties van kunstgrasvelden op de gezondheid van spelers, zoals die onlangs in de publiciteit kwamen.

Duurzaam onderhoud

De gemeente Velsen past in het kader van duurzaamheid al jarenlang organische meststoffen op haar sportvelden toe. In haar zoektocht naar verbeteringen en de opdracht van gemeente Velsen aan De Peinder om verder invulling te geven aan het duurzaam onderhouden van natuurgrasvelden is de Peinder in contact gekomen met Carpay Advies en de Biogeoloog. Deze bedrijven maken zich sterk voor het aanpakken van bodemverwering met vulkanisch gesteentemeel en hebben al goede resultaten geboekt in de akkerbouw, melkveehouderij en tuinderij. Na inpassing van gesteentemeel in de bemestingsstrategie blijken kwaliteit en productie te verbeteren. De toepassing van gesteentemeel sluit bovendien goed aan bij de toepassing van organische meststoffen.
De oorzaak van veel bodem- en gewasproblemen ligt bij het gebruik van traditionele meststoffen en het jarenlang verbruiken van cruciale (spoor)elementen in de bodem. Dit kan niet met gangbare bemesting volledig hersteld worden. Daarnaast wordt doorgaans overmatig veel calcium aangevoerd om de zuurgraad te beheersen, waardoor een chemische onbalans in de bodem ontstaat. Dit bemoeilijkt de opname van verschillende voedingsstoffen. Hierdoor nemen kwaliteit en productie van gewassen steeds verder af en wordt met steeds meer bemesting getracht die toch op
peil te houden. Dit geldt ook voor de natuurgrassportvelden: een intensief betreden en onderhouden stukje grond waarvan steeds meer geëist wordt, zowel van de grasplant als de bodem.

Pilotproject

Op zestien sportvelden in de gemeente Velsen heeft De Peinder, op basis van gedetailleerde bodemanalyses en onder deskundige begeleiding van Gino Smeulders van de Biogeoloog, gesteentemeel
toegepast. De eerste velden zijn in 2013 met gesteentemeel bemest. Naar aanleiding van de goede resultaten van deze pilot zijn in de volgende jaren meerdere natuurgrasvoetbalvelden met
gesteentemeel bemest. Betere groei en beworteling bleek een belangrijk voordeel, maar ook het kostenbesparingsaspect telt zwaar mee: minder strooibeurten, dus minder kosten. Gino Smeulders: ‘Wat betreft de te bereiken chemische en biologische balans in de bodem benaderen wij de sportvelden niet anders dan landbouwpercelen of natuurgebieden. Een gezondere bodem betekent een
actief bodemleven met betere wortelvorming en een stevigere plant.’ Een actief bodemleven is voor boeren een voordeel, maar sportparkbeheerders zijn bang dat een surplus aan organismen in de
grond ervoor gaat zorgen dat er mollen naar de sportvelden komen en daar zitten ze natuurlijk niet op te wachten. Gino Smeulders: ‘Ik kan mij die angst wel indenken. Wanneer er ruimte is voor
natuurlijke bodemprocessen trekt dit allerlei organismen aan, waaronder wormen, en mollen eten wormen. Dus dat zou een mogelijk probleem zijn. Echter in Velsen wordt gesteentemeel nu enkele
jaren toegepast en hier (de schrale zandbodem) heeft zich dat probleem niet voorgedaan.’

Aanbrengen gesteentemeel
Het aanbrengen van gesteentemeel is nog een bijzondere aangelegenheid. Gesteentemeel is net zo fijn als droge landbouwkalk en zonder het gebruik van een speciale kalkstrooier gaat het flink
stuiven. Met de grote tractoren en kalkstrooiers – zoals men die in de landbouw gebruikt – kun je niet uit de voeten op een sportveld. Deze zijn te zwaar en brengen schade toe aan
het veld. Timo Laan van De Peinder: ‘We mengen nu het poederfijne steenmeel met verschralingszand en maken dit vochtig en brengen het met schotelstrooiers vochtig op het veld. We zijn nog op zoek naar een betere methode, bijvoorbeeld in de vorm van een homogeen geleverd mengsel of een strooier die geschikt is voor de sportvelden.’ Als het aantal sportvelden groeit – en daar
gaan we vanuit – dan wordt deze investering mogelijk. ‘We hebben hiervoor schaalvergroting nodig, momenteel wordt er (slechts) op zestien velden steenmeel toegepast’. VV IJmuiden is in ieder geval zeer tevreden met de resultaten van de pilot. ‘Vroeger waren deze velden na de winterstop meer zand dan gras en nu kan er tot het einde van de competitie op gras (grotendeels op
goed gras) worden gespeeld. Zelfs de doelgebieden en de middenas zien er in het najaar nog goed uit.’

Veldrenovatiemoment uitstellen

Afhankelijk van de bespelingsintensiteit worden sportvelden gemiddeld eens in de vijftien jaar volledig gerenoveerd. Zoals de resultaten van de steenmeelbemesting er nu uitzien wordt verwacht dat door de betere bodemkwaliteit (betere ontwikkeling en groei van het gras) een algehele veldrenovatie jaren kan worden uitgesteld. Op het moment dat er een veldrenovatie gepland staat,
is dat dus een goed moment om gesteentemeel aan te brengen en in de bovenste grondlaag te mengen. Er is dan een direct zichtbaar effect’, aldus Laan.

Ontwikkelingen

Door de grotere aandacht voor duurzaamheid en de resultaten die gesteentemeel geven in landbouw, recreatie en natuurbeheer wordt het aanbod van steenmeelsoorten groter. Laan: ‘Er bestaat bij diverse sportveldbeheerders steeds meer interesse voor gesteentemeel. Onder andere bij sportcentrum Olympos van de Universiteit van Utrecht, waar inmiddels ook een test loopt op twee sportvelden.’ De ervaringen in onder meer Velsen maken duidelijk dat met de juiste kennis van zaken positieve resultaten te behalen zijn. Dit is echter nog niet in concrete cijfers uit te drukken, zo stelt Laan. ‘We willen in samenwerking met de Biogeoloog en Carpay Advies een betere veldmonitoring opzetten. We hebben hiervoor een standaardprotocol ontwikkeld. Echter, voor een goede monitoring en vastlegging hebben we extra budget nodig. Daarvoor zijn we nu op zoek naar nog meer partners.’

De goede resultaten zijn tot uiting gekomen in:

  • Regelmatigere groei
  • Verbetering van het bodemleven
  • Minder aantasting, met name de afname van aantastingen door engerlingen
  • Betere beworteling
  • Stabielere grasmat
  • Minder onkruiden
  • Langere beschikbaarheid van de velden/ meer speeltijd
2017 artikel

Vulkanische grond als voedingsbodem

Bron: BioJournaal-30 juni 2017
Door: Vincent Verboom

Copyright: www.biojournaal.nl

Tholen – Zowel binnen de gangbare als de biologische sector is men het erover eens: gesteentemeel (ook wel steenmeel) is het stadium van curiositeit ontgroeid. “Uit meerjarige praktijkproeven blijkt dat steenmeel de bodemkwaliteit meetbaar verbetert. We zien met name goede resultaten op arme zandgronden in de Veenkoloniën”, vertelt Jaap Gaastra, directeur van Vitasol BV

Steenmeel is een product van vulkanische oorsprong en wordt gevormd door de stolling van lava. Op vulkanische gronden is aan bodemvruchtbaarheid geen gebrek. Door steenmeel toe te dienen op nutriëntarme gronden wordt de bodem verrijkt met een breed spectrum aan mineralen en sporenelementen. Het zijn deze mineralen die tal van nuttige processen in de bodem in gang zetten. Deze verhogen onder meer de nutriëntenuitwisselingscapaciteit en de vorming van humus. Aan de hand van de juiste nutriënten kan een landbouwer zijn opbrengsten per hectare op peil houden zonder afbreuk te doen aan de bodemgesteldheid.

Vitasol BV vermarkt Actimin (BT). Het steenmeel is door het FiBL (Forschungsinstitut für Biologischen Landbau) en Skal goedgekeurd voor gebruik in de biologische en biodynamische landbouw. Jaap legt uit dat het steenmeel ook geschikt is als stalstrooisel voor in ligboxen. “Het is geen kalkhoudend product, maar wel drogend en hecht zich aan de mest van het vee. Wat je strooit komt deels weer terug in de kringloop bij de bemesting van de akkers.”


Copyright: www.biojournaal.nl

2017 BioJournaal

Steenmeel herstelt veenkoloniale grond

Bron: Nieuwe Oogst Akker- & Tuinbouw – 6 MEI 2017

Door: Han Reindsen

Gebruik van steenmeel verbetert de oogst kwantitatief en kwalitatief. De trend waarbij met gesteentemeel hogere eiwitgehalten, zetmeelgehalten en suikergehalten worden gemeten, lijkt een blijvend effect te zijn.

Dat blijkt uit metingen die in het kader van het Steenmeelproject Veenkoloniën zijn uitgevoerd. Steenmeel is fijngemalen silicaatgesteente van magmatische oorsprong. Het product is ontstaan door vulkaanuitbraken 400 miljoen jaar geleden in bergachtig gebied.

Vulkaangesteente heeft naast een hoog gehalte aan aluminium, kalium, calcium en magnesiumsilicaat die in de bodem worden omgezet in secundaire silicaten als klei en andere verbindingen van het klei-humuscomplex. Ook bevat het een rijke samenstelling aan sporenelementen die noodzakelijk zijn voor de gezondheid van planten.

Voedingstoffen

Na het aanbrengen van steenmeel in de bodem treedt een versnelde verwering op waarbij minerale voedingstoffen voor het gewas vrijkomen. Volgens bodemvruchtbaarheidsdeskundigen vormen bodemmineralen de kapstok voor tal van nuttige processen in de bodem en zijn ze een onderschatte en vergeten schakel bij het in stand houden van duurzame landbouwproductie.

Bieten lijken de nutriënten wel op te nemen, maar dit leidt tot meer loof en loof met hogere gehalten nutriënten en sporenelementen

ONDERZOEKERS STEENMEELPROJECT VEENKOLONIËN

Bemesting met steenmeel stimuleert het bodemleven, stabiliseert de organische stof, versterkt de langetermijnlevering van alle nutriënten (behalve stikstof) en verhoogt structureel de uitwisselingscapaciteit van nutriënten in de bodem.

Mineralen

Steenmeel vult het ‘voorraadvat’ van mineralen in de bodem aan dat door bodemverwering op een gegeven moment grotendeels is verdwenen. De afwezigheid daarvan vormt een belangrijke oorzaak van bodemproblemen, verhoogde ziektedruk en afnemende vitaliteit en kwaliteit van gewassen.

Het programma ‘Agenda voor de Veenkoloniën’ vormde de kapstok voor het Steenmeelproject Veenkoloniën. Dat startte in 2013 en de resultaten daarvan zijn op 7 maart aan de deelnemers van het project gepresenteerd.

Vrijwel alle gewassen

Steenmeel kan een versleten bodem repareren en vruchtbaarder maken. Het gemalen vulkanisch gesteente blijkt voor vrijwel alle gewassen uit het veenkoloniaal bouwplan namelijk positieve resultaten op te leveren. Bij aardappelen, tarwe, gerst, mais en grasland werden betere opbrengsten gerealiseerd.

De waarnemingen in zetmeelaardappelen, suikerbieten en grasland zijn in de periode 2013-2015 bij negen deelnemers uitgevoerd. Bij zetmeelaardappelen is de opbrengst in kilo’s toegenomen van -4 tot 25 procent, terwijl de zetmeelopbrengst een stijging van -4 tot 26 procent liet zien, zo blijkt uit het onlangs verschenen eindrapport over het Steenmeelproject Veenkoloniën.

Suikerbieten

Bij suikerbieten was het beeld minder duidelijk en waren de verschillen minder groot. Gebruik van steenmeel levert een wisselend beeld op: van enkele procenten in de min tot enkele projecten in de plus. ‘Bieten lijken de nutriënten wel op te nemen, maar dit leidt tot meer loof en loof met hogere gehalten nutriënten en sporenelementen’, aldus de onderzoekers.

Bij gras zijn er forse verschillen, zowel in kwantiteit als kwaliteit, maar meestal is het resultaat positief. De verschillen hebben volgens de onderzoekers onder andere te maken met de terugkerende regelmatigheid in de groei van gras: na een zware snede volgt automatisch een lichtere door hergroeivertraging.

Richtinggevend

In de eindrapportage over het project benadrukken de onderzoekers dat het gaat om voorlopige conclusies. Veranderingen in de bodem vragen veelal tijd. De projectperiode van 2013-2016 is te kort om harde conclusies te trekken. De resultaten zijn daarom richtinggevend. Wel is het zo dat het project de hypothesen over de belangrijke functies van mineralen in de bodem ondersteunt.

Uit de waarnemingen komt onder andere naar voren dat de fosfaatopname door de gewassen in het algemeen duidelijk hoger is bij toepassing van gesteentemeel. ‘Dit is opmerkelijk, aangezien gesteentemeel geen of weinig fosfor bevat. Blijkbaar worden er secundaire biologische en/of chemische processen in gang gezet’, aldus het rapport.

Nutriënten

Uit de analyses van nutriënten en sporenelementen in de gewassen en de oogstopbrengsten blijkt dat steenmeel over het algemeen leidt tot een hogere nutriëntenlevering per hectare. De gehalten nutriënten en sporenelementen verschillen per soort steenmeel.

In het project zijn drie soorten steenmeel gebruikt: Bio-lit, Actimin-BT en Basa Box. De verschillen in de snelheid van presteren zijn medeafhankelijk van de mineralogische samenstelling van de producten. Actimin-BT, met een hoger gehalte verweerbare mineralen en sporenelementen, liet over het algemeen betere resultaten zien dan Bio-lit.

Proef op één perceel

Op een perceel waar begin 2013 eenmalig twee verschillende steenmeelproducten zijn opgebracht, valt op dat in het vierde jaar het steenmeel dat in het eerste jaar achterbleef (Basa Box) inmiddels bijtrekt en vergelijkbaar presteert met het andere steenmeel op het perceel (Bio-lit). In de nutriëntenlevering is het zelfs beter.

Steenmeel is zeker niet alleen van belang voor de nutriëntenlevering. Een recente publicatie in Nature Communications schetst het belang van mineralen in de bodem voor de opbouw van stabiele organische stof. Hieruit blijkt dat voor de opbouw van stabiele organische stof in de bodem drie aspecten van belang zijn: bodembiologie, mineralen en suikers.

Organische stof

Uit recent onderzoek komt naar voren dat organische stof van groenbemesters, gewasresten en drijfmest een beperkte rol spelen bij de vorming van stabiele, kwalitatief hoogwaardige, organische stof in de bodem. Het gaat om instabiel organisch materiaal dat een rol speelt bij de nutriëntenvoorziening van het volgende gewas, maar niet zorgt voor de opbouw van stabiele organische stof. Meer dan de helft van de koolstof in dit jonge organische materiaal verdwijnt als CO2 naar de lucht.

Stabiele organische stof (humus) is essentieel voor het in stand houden of herstellen van de ecosysteemdiensten van de bodem, maar staat onder druk doordat de bodembiologie veelal slecht ontwikkeld is en de bodem mineralogisch is uitgeput. Gebruik van steenmeel kan een oplossing bieden.

Gangbare middelen

Het verlies aan mineralogische rijkdom van de bodem is niet te herstellen met gangbare middelen als kunstmest, drijfmest, kalk of groenbemester. De minerale vitaliteit van de bodem kan slechts worden gerepareerd met behulp van steenmeel. Het Steenmeelproject Veenkoloniën bevestigt dit.

Voor statisch betrouwbare uitspraken zijn meer onderzoek en analysegegevens nodig. Het gaat om voorlopige conclusies omdat het een demonstratieproject betreft dat beperkt was in tijd en middelen, aldus de onderzoekers.

2017 05 Nieuwe Oogst Veenkolonien

WUR-rapportage: “Duidelijk hogere zetmeelopbrengsten door steenmeel

Bron: AkkerbouwActueel – 28 april 2017

SKAL Bio controle zet Actimin op inputlijst

Actimin voldoet aan de criteria van SKAL Bio controle en FibL en mag voor de categorieën meststoffen, compost, groeimedia en biologisch afbreekbare materialen in de Nederlandse biologische sector worden toegepast.

Omdat in de biologische sector de te gebruiken inputs steeds complexer worden is er door SKAl Bio controle in samenwerking met FiBL een inputlijst opgesteld met producten die geëvalueerd zijn en gebruikt mogen worden in de biologische sector. Deze lijst biedt een transparant overzicht van inputs/middelen die gebruikt mogen worden in biologische teelten in Nederland.

SKAL Biocontrole inputlijst